سطوح مختلف گوش كردن به موسيقي

قطعات موسيقي را در يك تقسيم بندي ابتدايي مي‌توان به دو دسته تقسيم نمود:

سازي و آوازي

كه قطعات آوازي نيز به دو دسته تقسيم مي‌شوند :

با كلام و بي كلام

در شنيدن موسيقي آوازي با كلام توجه شنونده معمولا معطوف به كلمات و شعر مي‌شود. به همين دليل در اين مقاله مقصود قطعاتي است كه بدون كلام مي‌باشند.

شنيدن يك قطعه موسيقي داراي سه سطح است:

1. حس

2. شناخت

3. درك

1. حس

در سطح اول فرد فقط از حس شنوايي استفاده كرده و به موسيقي گوش مي‌دهد و اثري سطحي آني از آن برداشت مي‌كند ، بدون در نظر گرفتن حتي احساس قطعه و معمولا بعد از شنيدن حتي ملودي آن را هم به خاطر نمي‌آوريم و بيشتر ارتباط ما ريتم است. مثل گوش كردن به موسيقي در حال انجام كار

2.شناخت

در اين مرحله حس زيبايي شناسي نيز به حس شنوايي مي‌پيوندد و توجه ما بيشتر به موسيقي جلب شده و لذت بيشتري مي‌بريم و متمركز به ملودي موسيقي گوش فرا مي‌دهيم بدون در نظر گرفتن نكات فني مانند فرم، بافت، اركستراسيون و... معمولا در حين انجام كار نمي‌توان به اين طريق موسيقي را گوش كرد و پس از اتمام معمولا ملودي و احساس آن مدتي باما خواهد بود و مي‌توانيم قسمت‌هايي از آن را زمزمه كنيم و به خاطر بياوريم.

3.درك

در اين مرحله به تمام زواياي قطعه توجه مي‌شود، مثلا آهنگساز اين قطعه كيست، در چه سالي و درچه موقعيتي تصنيف گشته، ارتباط اسم قطعه با آن و احساس آن، دست يابي به پارتيتور جهت بررسي دقيق تر ملودي ، هارموني و اركستراسيون و در مرحله بعدي توجه به نكات ظريف‌تر مانند : بافت، فرم آهنگسازي و مواردي اين چنين.

سامان خليلي